Market rafında iki şişe meyve suyu var. Birinin etiketinde “doğal koruyucu”, diğerinde kimyasal bir koruyucunun adı yazıyor. İçindekiler neredeyse aynı. Sizce ikisinin tadı da aynı gelir mi?
Çoğumuz “tabii ki” deriz. Ama tat, sadece dilimizde olan bir şey değil. Ne yediğimizi ya da içtiğimizi düşündüğümüz, nasıl tattığımızı da etkiliyor. Biz de bu çalışmada tam olarak bunu merak ettik.
Ne Yaptık?
Katılımcılara farklı koruyucular içeren içecekler tattırdık ve tadımdan önce içecekler hakkında farklı bilgiler verdik. Her tadımdan sonra katılımcılar içeceği değerlendirdi. Bu sırada da su bazlı elektrotlu, 32 kanallı bir EEG başlığıyla kayıt aldık.
Böylece iki şeyi birlikte görebildik: katılımcıların ne söylediğini ve beyinlerinin ne yaptığını.
Ne Bulduk?
Hem koruyucunun türü hem de katılımcılara önceden verilen bilgi, tat değerlendirmelerini etkiledi. Yani etikette yazanı bilmek, içeceğin nasıl algılandığını değiştirdi.
EEG tarafında, katılımcıların içeceği beğendiği ve beğenmediği durumlar arasında iki belirgin fark gözlemledik: alın bölgesindeki gama etkinliğinde ve kafanın üst-arka kısmındaki beta etkinliğinde. Bu ritimlerin ne anlama geldiğini EEG yazımızda anlatmıştık.
Neden Önemli?
Gıda etiketleri sadece bilgi vermiyor, deneyimi de şekillendiriyor. Bunu anket cevaplarının yanında beyin sinyalleriyle de gösterebilmek, tüketicinin “beğendim” ya da “beğenmedim” derken neyi kastettiğini daha iyi anlamamıza yardım ediyor.
Çalışmayı Temmuz 2026’da İtalya’nın Bari kentinde düzenlenen 12. IEEE CoDIT konferansında sunduk. Bildirinin tam künyesine yayınlar sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
- Tunakan, B. İ., Akan, A., Taskin, Y., Turhan, K. N. (2026). Analysis of Human Emotions for Different Taste Stimuli Using EEG Signals. IEEE CoDIT. DOI: 10.1109/codit70676.2026.11630919